Certyfikat Kompetencji Zawodowych (CKZ)

Certyfikat Kompetencji Zawodowych przewoźnika drogowego – kto musi go mieć, jak go zdobyć i od czego zacząć

Jeśli planujesz działać w transporcie drogowym rzeczy albo osób, wcześniej czy później trafisz na pojęcie Certyfikatu Kompetencji Zawodowych, czyli w skrócie CKZ. To dokument potwierdzający, że dana osoba ma wiedzę potrzebną do prowadzenia działalności w transporcie drogowym. W Polsce za egzamin i wydawanie certyfikatów odpowiada Instytut Transportu Samochodowego.

Co to jest Certyfikat Kompetencji Zawodowych

Certyfikat Kompetencji Zawodowych to dokument potwierdzający kwalifikacje potrzebne do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego. W praktyce jest on jednym z ważnych elementów przy ubieganiu się o zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego.

Warto od razu podkreślić jedną rzecz: certyfikat jest przypisany do konkretnej osoby, a nie do firmy. Oznacza to, że w firmie transportowej musi być konkretna osoba, która posiada wymagane kompetencje zawodowe.

Kto musi mieć CKZ

Najprościej mówiąc, CKZ jest potrzebny wtedy, gdy firma musi wykazać, że spełnia wymóg kompetencji zawodowych w transporcie drogowym. Najczęściej oznacza to, że certyfikat musi mieć osoba zarządzająca transportem w firmie albo sam przedsiębiorca, jeśli to on pełni tę rolę.

Wiele osób myśli, że to po prostu kolejny dokument „na firmę”. W praktyce chodzi o potwierdzenie, że w przedsiębiorstwie jest osoba, która zna przepisy i zasady prowadzenia działalności transportowej.

Czy trzeba mieć firmę, żeby zdobyć certyfikat

Nie. Do egzaminu na CKZ można podejść także wtedy, gdy firma jeszcze nie została założona.

Nie trzeba też mieć prawa jazdy. To częste pytanie i tutaj odpowiedź jest prosta: prawo jazdy nie jest warunkiem przystąpienia do egzaminu na CKZ.

Czy są różne rodzaje certyfikatu

Tak. CKZ uzyskuje się w jednym z dwóch zakresów:

• transport drogowy rzeczy

• transport drogowy osób

Dlatego już na początku warto ustalić, do jakiej działalności certyfikat będzie Ci potrzebny. Ktoś, kto planuje przewóz towarów, wybiera inny zakres niż osoba przygotowująca się do działalności w przewozie osób.

Jak zdobyć Certyfikat Kompetencji Zawodowych

Podstawowa droga wygląda tak: składasz dokumenty do Instytutu Transportu Samochodowego, opłacasz egzamin i certyfikat, a potem przystępujesz do egzaminu.

Przy pierwszym podejściu trzeba złożyć:

• wniosek o wydanie certyfikatu,

• potwierdzenie wpłaty za egzamin i certyfikat.

Na dzień publikacji tego artykułu łączna opłata za egzamin i wydanie certyfikatu wynosi 800 zł.

Wniosek trzeba złożyć odpowiednio wcześniej. Nie warto zostawiać tego na ostatnią chwilę, bo liczy się termin złożenia dokumentów, a liczba miejsc na egzaminie jest ograniczona.

Jak wygląda egzamin na CKZ

Egzamin ma formę pisemną i składa się z dwóch części.

Najpierw jest test z 64 pytaniami. Potem przychodzi czas na część praktyczną, czyli 2 przykłady do rozwiązania. Do każdego przykładu są po 2 pytania. Jedno z tych zadań dotyczy czasu pracy kierowców.

Na test przewidziano maksymalnie 120 minut. Na część praktyczną również jest 120 minut. Między jedną a drugą częścią kandydat ma przerwę, która może trwać maksymalnie 15 minut.

Ile punktów trzeba zdobyć, żeby zdać egzamin

Żeby zdać egzamin, trzeba spełnić trzy warunki jednocześnie:

• zdobyć co najmniej 50% punktów z testu,

• zdobyć co najmniej 50% punktów z części praktycznej,

• i mieć łącznie co najmniej 60% wszystkich możliwych punktów z całego egzaminu.

W praktyce oznacza to tyle, że nie da się zdać egzaminu tylko dzięki jednej części. Nawet jeśli test pójdzie bardzo dobrze, a część praktyczna słabo, to może to nie wystarczyć. Trzeba poradzić sobie zarówno z testem, jak i z zadaniami praktycznymi.

Z jakich zagadnień trzeba się uczyć

Zakres materiału jest dość szeroki. To nie są tylko przepisy transportowe. Egzamin obejmuje między innymi:

• prawo cywilne,

• prawo handlowe,

• prawo socjalne,

• prawo podatkowe,

• działalność gospodarczą i zarządzanie finansami przedsiębiorstwa,

• dostęp do rynku,

• normy techniczne,

• bezpieczeństwo drogowe.

Dlatego wiele osób jest zaskoczonych, że CKZ to nie tylko pytania o przewóz czy dokumenty transportowe. Trzeba przygotować się także z tematów związanych z prowadzeniem firmy i organizacją pracy w transporcie.

Czy kurs CKZ jest obowiązkowy

Nie. Kurs CKZ nie jest obowiązkowy, żeby podejść do egzaminu.

To dobra wiadomość dla osób, które wolą uczyć się samodzielnie. Trzeba jednak pamiętać, że zakres materiału jest szeroki, więc dobrze mieć uporządkowane materiały do nauki. Warto też wiedzieć, że oficjalna baza pytań egzaminacyjnych nie jest publicznie udostępniana.

Czy można dostać zwolnienie z egzaminu

Tak, ale tylko w określonych przypadkach.

Możliwe jest:

• zwolnienie z całości egzaminu,

• albo zwolnienie z części testowej w zakresie zagadnień objętych programem ukończonych studiów.

Nie działa to jednak automatycznie dla każdej osoby po studiach. Wszystko zależy od tego, czy program studiów rzeczywiście obejmował wymagany zakres wiedzy. Warto też pamiętać, że zwolnienie z części egzaminu nie obejmuje zadania praktycznego.

Co dzieje się po egzaminie

Po egzaminie prace są sprawdzane przez Instytut Transportu Samochodowego. Na sprawdzenie testu i zadań przewidziano do 14 dni od dnia egzaminu. Następnie kandydat otrzymuje certyfikat albo informację o wyniku w terminie do 28 dni od dnia egzaminu.

Jeśli wynik jest negatywny, można podejść do egzaminu ponownie.

Od czego najlepiej zacząć

Na początku najlepiej uporządkować sobie trzy rzeczy.

Po pierwsze, ustal, czy potrzebujesz CKZ w zakresie przewozu rzeczy czy przewozu osób.

Po drugie, sprawdź aktualne informacje o dokumentach, terminach i organizacji egzaminu.

Po trzecie, zaplanuj naukę wcześniej. Materiał obejmuje kilka różnych dziedzin, a nie tylko jeden dział przepisów, dlatego warto podejść do przygotowań spokojnie i systematycznie.

Podsumowanie

CKZ to ważny dokument dla osób, które planują działać w transporcie drogowym rzeczy albo osób. Nie trzeba mieć firmy ani prawa jazdy, żeby podejść do egzaminu, ale trzeba przygotować się z dość szerokiego materiału. Sam egzamin składa się z testu i części praktycznej, ma określone progi zdawalności, a całą procedurę prowadzi Instytut Transportu Samochodowego.